FARO en De Zwarte Hond hebben samen het winnende ontwerp gemaakt voor een duurzame en inclusieve ‘Familistère’ in de Utrechtse wijk Leidsche Rijn Centrum. Over de realisatie is gisteren overeenstemming bereikt tussen SBB Ontwikkeling Bouwen en Coltavast met de gemeente Utrecht. Familistère is een knipoog naar de ideeën van de Franse industrieel Godin die in de 19de eeuw een monumentaal complex van woningen liet bouwen voor alle werknemers in zijn fabriek. Ook in de Leidsche Rijn moet de Familistère een plek worden waar bewoners gezamenlijk kunnen werken, leven en recreëren.

Stedelijke identiteiten
Kavel I5 in Leidsche Rijn Centrum heeft twee stedelijke identiteiten: Een ruimtelijke identiteit met hogere bouwvolumes die robuust aansluiten op het park en het plein en een intiemere identiteit met lagere volumes die aansluiten op de kleinere korrelgrootte van de omliggende stadsblokken. De vier blokken van de Familistère vormen door hun heldere samenhang één groot stadsblok. Het omvat in totaal 122 woningen, 60 ondergrondse parkeerplaatsen, 525 fietsparkeerplaatsen en 300 m² aan voorzieningen.

Familistère: collectief wonen
Het ontwerp is geïnspireerd op de monumentale 19de-eeuwse Familistère in het Franse Guise van de industrieel Jean-Baptiste André Godin. Deze Familistère bood onderdak aan iedereen die werkte in Godins fabriek, van directeur tot arbeider. Het gebouw had een centrale binnenplaats onder een glazen dak. De bewoners hadden, zeker voor die tijd, een comfortabel en luxueus leven, met stromend water, verwarming en wc’s. Godin realiseerde zo een 19de-eeuws utopia waar bewoners gezamenlijk werkten, leefden, recreëerden en zich ontplooiden.

Architectuur
De vorm van het totale blok past binnen de stedenbouwkundige envelop. De vier gebouwen onderscheiden zich door verschil in gevelritmiek, de vormgeving van de plint, kleurgebruik, materialisering en plasticiteit. Het geeft de gebouwen elk hun eigen uitstraling. Alle gebouwen hebben ook een eigen kenmerkende hoofdentree en een eigen ontsluiting. De continuïteit van het blok als geheel wordt gewaarborgd door de doorlopende plint, die overal dezelfde hoogte heeft.

Gebundelde functies
Binnen het woonblok worden woonbehoeftes gebundeld en meerdere functies op één plek samengebracht. Zo is er, naar het voorbeeld van Godin, een centrale binnenplaats onder een glazen dak, het atrium. Dit is niet alleen een plek om samen te komen maar het is ook een plek voor groen, voor ontspanning en voor bewegen. Het draagt bij aan de circulariteit, het beperken van het energieverbruik en het wooncomfort van bewoners in alle seizoenen.

Woningtypologieën
Alle woningen hebben een royale buitenruimte en veel glas. Er is een grote variatie aan typologieën. Zo zijn er woningen op de begane grond met een eigen entree en een eigen werkplek aan de straat, er zijn duplexwoningen over twee lagen en er zijn appartementen met een bescheiden gebruiksoppervlak. Door deze variatie aan typologieën, is het complex aantrekkelijk voor verschillende gebruikers en kan het ook voldoen aan de behoeften van jonge koppels, starters, alleenstaande ouders en ouderen.

Duurzaam woongebouw
Voor het woongebouw wordt een flexibel betoncasco toegepast waarin woninggroottes eenvoudig kunnen worden aangepast. Het casco is toekomstbestendig en gaat zeker 300 jaar mee. Dit geldt ook voor de buitengevels die 200 jaar meegaan. Voor de constructie en de afwerking worden circulaire onderdelen gebruikt die opgenomen zijn in het materialenpaspoort. Dit geldt ook voor de binnengevels van het atrium en de kruislaaghoutconstructie van de maisonnettes op het dak.
Het atrium wordt een weldadige groene omgeving om te verblijven en te ontmoeten. Met moestuintjes, kasten met boeken en spellen om te delen. Het bevordert daarmee de sociale duurzaamheid.
Het groendak en het atrium voorkomen hittestress en wateroverlast en dragen bij aan biodiversiteit. Het opgeslagen water wordt onder andere gebruikt om het atrium te besproeien.
Fietsparkeerplaatsen op maaiveldniveau zullen het gebruik van fietsen stimuleren.

Kavel I5
Opdrachtgever van Kavel I5 is SBB Ontwikkeling Bouwen en Coltavast. Het project is in gezamenlijkheid verworven met FARO, De Zwarte Hond, OKRA, Nibe, Hiensch, Urban Sync, Nieman en Pieters Bouwtechniek.

00/00